Rubens

De laatste levensjaren van Rubens speelden zich voor een groot stuk af op zijn landgoed Het Steen in Elewijt. Een plek waar de oude Rubens genoot van het gezinsleven met zijn jonge vrouw Helena Fourment. Het was zijn persoonlijke Arcadia maar ook Arcadia wordt door de dood bezocht. Met Bert Watteeuw bezoeken we Het Steen in Elewijt.

Rubens was hofschilder van de aartshertogen Albrecht en Isabella. Toen aartshertogin Isabella merkte dat Rubens via zijn netwerk aan politiek interessante informatie kon geraken, besloot ze samen met haar neef Filips IV, koning van Spanje om Rubens een extra functie te geven. Rubens werd benoemd tot secretaris van de Geheime Raad van Brussel. Historicus Michaël Auwers vertelt onder andere over het schilderij 'Allegorie van de vrede', bestemd voor de kunstminnende Karel I van Engeland.

Rubens was een geleerde schilder. Hij bezat een aardige bibliotheek en was goed bevriend met Balthasar I Moretus, de man die toen de beroemde uitgeverij Plantin Moretus leidde. Met kunsthistorica en schrijfster Leen Huet bezoeken we het Museum Plantin Moretus op zoek naar sporen van Rubens.

Rubens schilderde in zijn zwierige, bewogen stijl tal van grote altaarstukken voor de katholieke kerken. Na de beeldenstorm van 1566 en de stille beeldenstorm van de calvinisten in Antwerpen, was er aan het begin van de zeventiende eeuw nood aan nieuwe kunst die de gelovigen weer helemaal in het katholieke bad trokken. Rubens deed meer dan zijn duit in het zakje. Professor Arnout Balis leidt ons rond in de Sint-Pauluskerk en de Carolus Borromeuskerk.

Hoe zag het atelier van Rubens er uit? Wie waren zijn medewerkers en hoe verliep de samenwerking? Over het creatieproces leren we veel aan de hand van het onvoltooide schilderij 'De slag bij Ivry' dat vandaag nog in het atelier van het Rubenshuis is te zien. Op een moment was er een doodsbedreigend conflict met een medewerker. Kunsthistoricus Koen Bulckens vertelt hoe Rubens zijn atelier organiseerde om de vele, vaak monumentale opdrachten te kunnen realiseren.

Hoe was Rubens als familieman en hoe verliep het huishouden in het stadspaleis aan de Wapper in Antwerpen? Liefdevol schilderde Rubens zijn eerste vrouw Isabella Brant, voor wie hij een diepe liefde en respect voelde. Na haar dood zou Rubens hertrouwen met de piepjonge Helena Fourment. Van haar maakte hij een gewaagd slaapkamerportret. Ook al de kinderen werden liefdevol geborsteld door papa. Met Bert Watteeuw bezoeken we de familie Rubens.

Als Rubens in 1608 naar Antwerpen terugkeert omdat zijn moeder is gestorven, twijfelt hij nog of hij niet terug zou gaan naar Italië. Maar de Antwerpse elite slaagt er in Rubens te overtuigen om te blijven. Leen Huet vertelt welke grote opdrachten hij kreeg aangeboden.

Op 9 mei 1600 vertrok de jonge Rubens naar Italië. Hij zou er 8 jaar blijven. Hij trad in dienst bij de Gonzaga's in Mantua. Hij verbleef ook in Venetië, Genua en Rome. Welke sporen vinden we terug van Rubens’ verblijf in Italië? Ben van Beneden gidst ons door het Rubenshuis aan de Wapper in Antwerpen, een huis dat Rubens kocht en verbouwde in de geest van de Italiaanse renaissance en barok.