Helden op Sokkels

In deze slotepisode bezoekt historicus Wim Berkelaar het beeld van Erasmus in Rotterdam. Er is een brug naar de 16e-eeuwse schrijver genoemd en een universiteit. Rotterdam is trots op de man, maar minder bekend is dat de man de vreselijkste dingen schreef over joden. Tijd voor een takelwagen? Of volstaat een bijsluiter?
 Deze aflevering werd op 12 augustus 2020 uitgezonden, het gesprek stond onder leiding van Robbert Meeder en Kefah Allush.

In het gebouw van de Tweede Kamer is sinds 1991 een zaal naar Marcus Bakker genoemd. Historicus Wim Berkelaar zet daar vraagtekens bij. Bakker was leider van de Communistische Partij Nederland, die in 1948 de omverwerping van de democratie in Tsjecho-Slowakije steunde, net als het neerslaan van de Hongaarse opstand in 1956. En was Bakker wel een democraat?

Bij de naar hem genoemde kazerne in Amersfoort staat prins Bernhard nog steeds afgebeeld in uniform, terwijl hij die sinds de Lockheed affaire niet meer mocht dragen. Ooit was hij de gevierde prins-gemaal van koningin Juliana, maar sinds hij zich liet omkopen door vliegtuigbouwer Lockheed en we steeds meer weten over zijn huwelijk en buitenechtelijke escapades is de glans er wel vanaf. Roept het beeld van de prins ongemak op, en moeten we daar wat mee? Historicus Wim Berkelaar gaat onder leiding

Het gebeurt geregeld dat standbeelden van 'helden' met het verstrijken van de tijd ongemak oproepen. De beoordeling van het verleden is nu eenmaal aan verandering onderhevig. Bij de op 6 mei 2002 vermoorde politicus Pim Fortuyn is die ontwikkeling precies omgekeerd. Verguisd bij leven, krijgt Fortuyn in de jaren na zijn dood steeds meer erkenning, en niet alleen bij bewonderaars van het eerste uur. Desondanks werd het beeld in de tijd na de moord op George Floyd beklad. Historicus Wim Berkelaar

In de lijstjes van omstreden koloniale figuren duikt voortdurend ook Peter Stuyvesant op. In de 17e eeuw bestierde de van oorsprong Friese Stuyvesant Nieuw-Amsterdam, het latere New York. Hij was net als veel tijdgenoten een anti-semiet, maar was zijn optreden namens de West Indische Compagnie voor de maatstaven van toen en die van ons nu echt zo beroerd? Er staan beelden van hem in New York en Friesland, maar ook eentje in Amsterdam. Historicus Wim Berkelaar ging naar die laatste en knoopt onde

In de beeldenstorm die deze zomer ook door Nederland trok, bleef het Monument Indië-Nederland niet buiten schot. Het enorme monument in Amsterdam werd beklad met verf. Het bouwwerk werd in 1935 opgericht als eerbetoon aan generaal Van Heutsz, commandant van het Nederlands-Indische leger in de toenmalige kolonie Nederlands Indië. Is de kritiek op dit monument terecht, en moet het afgebroken worden? Of volstaat een stevige bijsluiter? Historicus Wim Berkelaar gaat in gesprek met de biograaf van g

Op 1 juli herdenken we elk jaar Keti Koti, de afschaffing van de slavernij. Opmerkelijk genoeg is er in Nederland nooit een standbeeld opgericht ter nagedachtenis van een persoon die uitblonk in de strijd tegen slavernij. De slavernijmonumenten die er zijn, laten anonieme personen zien. Wie zou een standbeeld verdienen voor de strijd tegen slavernij in de 19e eeuw? Wim Berkelaar nomineert een Nederlandse baron, maar Kathleen Ferrier, dochter van de eerste Surinaamse president, schuift twee tegen

Het beeld van Jan Pieterszoon Coen in Hoorn is al jaren omstreden. Halverwege juni 2020 waren er in de slipstream van de Black Lives Matter protesten zelfs rellen in de buurt van het beeld. Historicus Wim Berkelaar ging naar Hoorn en kwam erachter dat de plaquette die in 2011 aan het standbeeld werd toegevoegd niet volstaat om de wandaden van Coen in het juiste daglicht te plaatsen. Er zijn drastischer maatregelen nodig.
 
 Deze aflevering werd uitgezonden bij Langs de Lijn En Omstreken