China, from censorship to awakening

Na de dood van Mao Zedong volgde in China een korte periode van vrijheid van meningsuiting. Deze periode, bekend als de “Beijing Spring”, maakte deel uit van de wens van de nieuwe leider Deng Xiaoping om afstand te nemen van de fouten van de Culturele Revolutie. Een bakstenen muur nabij Tiananmenplein in Beijing werd kort na Mao’s dood in 1976 het centrum van een democratiebeweging. Mensen reisden vanuit heel China naar deze “Democratiemuur” om er posters op te hangen. Ze eisten rekenschap voor de tienduizenden mensen die tijdens Mao’s Culturele Revolutie waren vermoord of opgesloten. Tegelijkertijd richtte een groep voormalige fabrieksarbeiders de kunstenaarsgroep “Stars” op — met onder hen de jonge Ai Weiwei. Zij stelden kritische werken tentoon op de muur, waaronder abstracte schilderijen en sculpturen waarin ze afrekenden met de Culturele Revolutie. Wei Jingsheng werd gearresteerd nadat hij een essay had gepubliceerd waarin hij Deng Xiaoping een dictator noemde. Hij kreeg een gevangenisstraf van vijftien jaar. De leden van de kunstenaarsgroep Stars slaagden er echter in om het geheime proces op band op te nemen. Ze publiceerden het transcript van het proces op de Democratiemuur, wat wereldwijd aandacht trok: zelfs The New York Times berichtte erover. Toen de traditionele militaire parade op Nationale Feestdag werd afgelast omdat het land officieel nog in rouw was om Mao’s dood, besloot het kunstenaarscollectief Stars zelf een parade te organiseren. Ze namen afscheid van familie en vrienden, omdat ze hun leven riskeerden in hun strijd voor vrijheid van meningsuiting en kunst. Deng Xiaoping trad hard op tegen de demonstranten en voerde strengere censuur in. De Democratiemuur werd afgeschaft en veel activisten en kunstenaars werden veroordeeld tot gevangenisstraffen of gedwongen in ballingschap te gaan. Daarmee kwam er een einde aan de “Beijing Spring”. Filmmaker Chi Xiaoning legde deze periode van opstand vast op 16mm-film. Toen hij werd gearresteerd, wist hij het materiaal te redden door lege filmrollen voor de politie te vernietigen in plaats van de originele opnames. Familie en vrienden van Chi verborgen het beeldmateriaal tientallen jaren lang. In deze documentaire worden de beelden voor het eerst openbaar vertoond.