Back to autocracy, a short-lived win for democracy in Tunisia

De Revolutie van Vrijheid en Waardigheid vond in 2010 plaats in Tunesië. In 2024 werd president Kais Saied met een grote meerderheid herkozen. In 2019 werd hij nog gezien als een integere man, loyaal aan de grondwet. Vandaag de dag is Saieds bestuursstijl autoritair. In december 2010 zette de zelfverbranding van de Tunesische straatverkoper Mohamed Bouazizi de zogeheten Revolutie van Vrijheid en Waardigheid in gang. De vonk sloeg over naar de hele regio en vormde het begin van de Arabische Lente. Met de vlucht van de Tunesische leider Ben Ali in januari 2011 brak een decennium van hoop aan: vrije verkiezingen, een internationaal geprezen grondwet en een mate van politiek pluralisme die uitzonderlijk was voor de regio. Maar het democratische experiment begon te wankelen. Islamitische invloed, politieke verdeeldheid en een steeds dieper wordende economische crisis zorgden ervoor dat het aanvankelijke optimisme vervaagde. Teleurgestelde jongeren gingen opnieuw de straat op en scandeerden “werk, vrijheid en nationale waardigheid”. In dit politiek verdeelde land verscheen een terughoudende hoogleraar constitutioneel recht ten tonele: Kais Saied. Zijn nadrukkelijke onafhankelijkheid van het politieke establishment en zijn vermeende trouw aan de idealen van de revolutie maakten hem voor velen tot een baken van hoop. Maar na Saieds verrassende verkiezingsoverwinning in 2019 en zijn overweldigende herverkiezing in 2024 sloeg de situatie drastisch om. Saied concentreerde de macht in zijn eigen handen, bracht de rechterlijke macht onder controle, marginaliseerde de oppositie en beperkte de persvrijheid. Stap voor stap ondermijnde hij de jonge Tunesische democratie, terwijl de internationale gemeenschap zich vooral richtte op de bescherming van de buitengrenzen van Europa en nauwelijks reageerde. De documentaire laat getuigen aan het woord en toont voorheen niet-gepubliceerd archiefmateriaal om een levendig beeld te schetsen van deze politieke verandering: van het enthousiasme van de revolutionaire jaren tot de autoritaire ontwikkelingen die, vijftien jaar later, aanvoelen als een definitief verraad aan de hoop van de Arabische Lente.